Šta ćemo gledati ove jeseni?

Septembar za pozorišta znači početak novog ciklusa. Vraćaju se repertoari, stižu prve premijere, festivali ulaze u svoje jesenje termine, a neke predstave nakon ljetne pauze ponovo dolaze pred publiku.

Nova sezona tek počinje i još nisu sva pozorišta objavila kompletne programe za naredne mjesece. Ali ono što je već potvrđeno dovoljno je da se vidi da će jesen donijeti dosta različitih razloga za odlazak u pozorište.

Od velikih institucionalnih scena do manjih prostora, gostovanja i programa koji izlaze iz klasičnog teatarskog okvira, izdvojili smo ono što trenutno vrijedi držati na radaru.

Narodno pozorište Sarajevo: od Gogolja do opere i baleta

Narodno pozorište Sarajevo već je objavilo program do kraja kalendarske godine, pa se prilično jasno vidi kako ulazi u novu umjetničku sezonu.

Centralni septembarski događaj bit će premijera predstave „Gogolj iz pepela“ 14. septembra, autorskog projekta reditelja Petra Pejakovića i ansambla Narodnog pozorišta Sarajevo, inspirisanog Gogoljevim „Mrtvim dušama“. Repriza slijedi već 15. septembra.

Prije toga na programu su „Nigdje sam / Desvanecimiento“ 3. septembra, „Brechtovi duhovi“ 5. septembra i „Elektra“ 6. septembra.

Ali početak sezone ovdje ne znači samo dramu. Septembar donosi i operu „Tvrtko, kralj bosanski“ 18. septembra, dok će baletski i drugi scenski programi dodatno proširiti repertoar tokom mjeseca.

To je možda i najbolji pokazatelj šta jedna velika teatarska kuća može ponuditi na početku sezone: novu produkciju, povratak postojećih naslova i nekoliko sasvim različitih umjetničkih formi.
*^{*Narodno pozorište Sarajevo – NPS.BA}

SARTR: od „ZID-a 2026“ do Kulture na ulice!

Sarajevski ratni teatar u septembar ulazi nešto drugačijim ritmom.

Već 1. septembra na programu je „ZID 2026“, projekat nastao prema tekstu Leonida Andrejeva, u režiji Šejle Kamerić. SARTR je još tokom ljeta najavio intenzivne pripreme ovog teatarskog performansa, čime je odmah dao do znanja da novu sezonu neće otvoriti samo klasičnim repertoarskim naslovima.

Posebno je zanimljiv 9. septembar, kada SARTR izlazi iz svoje sale. Predstava „Tri boje cvekle“ igra na Pozorišnom trgu Susan Sontag u okviru programa Kultura na ulice!

Time se nova sezona zapravo nadovezuje na ono što je publika pratila tokom ljeta: kultura ne ostaje zatvorena samo unutar pozorišnih zidova, nego povremeno mijenja mjesto i način susreta s publikom.

Septembarski program SARTR-a uključuje i „Kazimir i Karolina“ 7. septembra, „Preobrazba: geneza jednog propadanja“ 15. septembra te „Tramvaj zvani čežnja“ 23. septembra.

SARTR će tokom mjeseca biti prisutan i izvan Sarajeva, uključujući nastupe na Festivalu bosanskohercegovačke drame u Zenici, što dodatno povezuje različite scene u zemlji.

Kamerni teatar 55: poznati naslovi i povratak na repertoar

Kamerni teatar 55 u septembar ulazi sa programom koji kombinuje predstave koje su već pronašle svoju publiku i naslove koji se ponovo vraćaju na scenu.

Mjesec počinje 3. septembra predstavom „Potpuni stranci“ Paola Genovesea, u režiji Lajle Kaikčije, dok je 14. septembra na programu „Mirna Bosna“ Borisa Lalića, u režiji Saše Peševskog.

Već dan kasnije, 15. septembra, igra „Tebe ljubi duša moja“ Harisa Pašovića, a 16. septembra slijedi „Ljubičasto“, autorski projekat Selme Spahić.

Druga polovina mjeseca donosi i „Umri muški“ Alda Nikolaja, u režiji Admira Glamočaka, 17. septembra, dok se „Tebe ljubi duša moja“ ponovo igra 19. septembra, ovog puta u okviru Festivala bosanskohercegovačke drame Zenica.

Septembarski repertoar zatvara jedan od prepoznatljivijih naslova Kamernog teatra 55 — „Sjećaš li se Doli Bel“ Abdulaha Sidrana, u režiji Kokana Mladenovića, koji je na programu 21. septembra.

Kamerni tako novu sezonu ne gradi oko jedne velike premijere, nego oko povratka predstava koje su već izgradile svoju publiku i koje će tokom septembra ponovo imati priliku da je okupe.

Zenica: Festival bosanskohercegovačke drame ipak stiže u septembru

Zenica će ovog mjeseca imati jednu od važnijih pozorišnih priča u zemlji.

XXV Festival bosanskohercegovačke drame Zenica 2026. prvobitno je trebao biti održan ranije tokom godine, ali je kompletno festivalsko izdanje pomjereno za septembar.

Za Festival bh. drame to nije samo promjena termina. Riječ je o manifestaciji koja već četvrt stoljeća daje posebno mjesto domaćem dramskom tekstu i produkcijama nastalim u Bosni i Hercegovini.

Na programu će se pojaviti i predstave iz drugih teatarskih kuća, uključujući SARTR, pa festival ponovo postaje mjesto na kojem se različite bh. scene susreću u istom gradu.

Zatvaranje Festivala planirano je za 20. septembar, nakon čega Bosansko narodno pozorište Zenica nastavlja i svoj redovni repertoar.
^{*Festival bh. drame Zenica}

A šta je s manjim scenama i drugačijim programima?

Možda je upravo početak nove sezone dobar trenutak da se pažnja ne zadrži samo na nekoliko najpoznatijih pozorišnih kuća.

Sarajevo, ali i drugi gradovi, imaju čitav niz manjih produkcija, centara za kulturu, nezavisnih teatarskih projekata i gostujućih programa koji tokom godine nude sadržaje što često prođu bez velike medijske pažnje.

Tu su, između ostalih, Pozorište mladih Sarajevo, Centar kulture i mladih, nezavisne produkcije poput KIM Teatra i Mundo Mondo, ali i programi koji u gradove dovode predstave i izvedbe izvan njihovih redovnih repertoara.

Takav primjer ove jeseni imamo i u Mostaru. U Hrvatskom domu Herceg Stjepan Kosača 19. septembra gostuje Ukrajinski klasični balet Kijev s predstavom „Ledena princeza“, dok je za 10. oktobar u Narodnom pozorištu Mostar najavljena predstava „Ženomrzac“.

Mostar se pritom u ovoj priči pojavljuje i kroz vlastitu produkciju: predstava „Gradonačelnik ili Ovo je predstava o Mujagi Komadini“ Narodnog pozorišta Mostar dio je takmičarskog programa Festivala bosanskohercegovačke drame u Zenici.

Ne mora svaka predstava imati veliku scenu, veliku kampanju ili biti naslov o kojem svi već govore da bi bila vrijedna odlaska. Ponekad upravo gostovanje, manji prostor ili produkcija koju slučajno otkrijemo postanu razlog zbog kojeg poželimo vidjeti šta još postoji izvan uobičajenog repertoara.

Ovo je tek početak

Septembar nam zato ne daje konačan odgovor na pitanje šta ćemo gledati ove jeseni.

Daje tek prvi pregled.

Neke od najvažnijih premijera tek će biti najavljene, pojedina pozorišta još nisu objavila kompletne repertoare, a gostovanja i nezavisne produkcije često se pojavljuju tek nekoliko sedmica unaprijed.

Zato ćemo ih pratiti i dalje.

A ako tražite šta se igra narednih dana, predstave i druga kulturna dešavanja možete pronaći na Kamo Sutra.